http://www.nvnf.nl/
http://neurotherapie.nl/
http://www.lister.nl/

Mensen met een psychiatrische beperking dragen het stigma dat zij geen gewoon leven kunnen leiden, laat staan kunnen werken. Ze krijgen voortdurend een stempel opgelegd. Geheel onterecht, want aandoeningen als autisme brengen juist ook kwaliteiten met zich mee. Ze hebben vaak een scherp oog voor detail, zijn analytisch en recht door zee. Jasper Vink vertelt zijn verhaal over het overwinnen van zijn beperkingen en de focus op wat hij wel kan.


Hi_MG_8780

Jasper (37) woont sinds februari 2015 onder begeleiding in een appartementencomplex voor mensen met psychiatrische kwetsbaarheid en/of verslavingsproblemen. Hoe hij daar is beland? “Wel, mijn verhaal begint in mijn vroege jeugd”, vertelt Jasper aan de keukentafel van het Lister gebouw in Houten.

“Toen ik acht jaar was, verhuisde ik met mijn ouders en tweelingzus naar Driebergen. In deze beginperiode had ik veel last van verschillende zenuwtics en maagklachten, maar de dokter kon niks vinden dus werden de symptomen weggewuifd. Ik werd altijd veel gepest op school , maar ook bij het spelen op straat én bij het uitvoeren van hobby’s. Iedereen vond mij maar een raar jongetje. Ik was heel druk en dus irritant. Althans, dat is wat een van mijn pesters mij later vertelde. Ondanks dat ik nadrukkelijk aanwezig was had ik niet de kracht om mijzelf te verweren. Door het pesten voelde ik mij vernedert. Ik was een buitenbeentje en snapte de rest niet. Ik liep daardoor constant met angst en paniek rond.”

Rond zijn puberteit kreeg Jasper in de gaten dat er meer was dan zijn slaapkamer of directe omgeving en ontplooide hij sociale activiteiten. “Helaas voor mij ging dit gepaard met overmatig alcoholgebruik want ik ontdekte dat ik met drank op zonder angst sociaal actief kon zijn. Ik heb desondanks mijn Atheneum afgerond. En toen ging het langzaamaan mis. Studeren kon ik na 7 jaar afzien op de middelbare school door mijn concentratieproblemen niet meer opbrengen. Vanaf mijn 19de moest ik ook het ouderlijk huis verlaten omdat ik en mijn ouders niet meer met elkaar konden omgaan. Er waren constant conflicten doordat wij elkaar niet begrepen. Ik ben op een kamertje gaan wonen en ben gaan werken als elektronica-verkoper. Helaas bleef alcohol een pertinente rol spelen in mijn leven. Mijn eerste relatie strandde en ik ging van 70 kilo in een half jaar tijd naar 100 kilo. Dat kwam doordat ik de pijn en verdriet van de verbroken relatie niet kon bolwerken zonder overmatig drankgebruik en eten. Mijn werk bleef zich desondanks wel ontwikkelen en ik klom op tot Financieel Adviseur. Totdat ik op mijn 27ste overspannen raakte en in een kliniek terecht kwam.”

Daar kreeg Jasper na een bijzonder uitgebreid psychologisch onderzoek zijn eerste diagnoses: ADHD en OCD en depressieve klachten. ADHD is naast impulsiviteit en hyperactiviteit ook een stoornis waarbij er weinig tot geen informatiefilters zijn en waarbij de tijdsindicatie verstoord is. “Ik was zeer emotioneel toen ik dit las. Ik had eindelijk antwoord op de vraag waarom ik was wie is was. Ik voelde mij na de opname van 4 maanden als herboren en kreeg nieuw werk. Toch ging het niet lang daarna weer mis. Mijn functie bracht een hoge werkdruk met zich mee. Ik moest presteren en vele activiteiten tegelijk uitvoeren. Om mijn angsten, stress en spanning te overwinnen greep ik wederom naar de fles. Op advies van vrienden onderging ik nogmaals een psychologisch onderzoek omdat ik her en der geluiden hoorde van autisme. Dit bleek waarheid te worden. Ik kreeg de diagnose Asperger, een informatieverwerkingsstoornis met zintuigelijke gevoeligheden. Het is een vorm van hoog functionerend autisme en gaat gepaard met rigiditeit en inflexibiliteit. Toen stortte mijn wereld letterlijk en figuurlijk in. Mijn brein stopte er letterlijk mee. Het voelde als kortsluiting. Ik had jaren op mijn tenen gelopen, mezelf overvraagd en stuk gezopen (zelfmedicatie bleek later). Ook had ik dusdanig veel camouflage handelingen bedacht waardoor ik extreem dwangmatig was geworden en tevens last had van extreem veel negatieve dwanggedachten doordat ik van alles wat er was gebeurd mezelf de schuld gaf.”

Vanaf zijn 30ste krijgt Jasper professionele begeleiding. Eerst nog zelfstandig, maar tegenwoordig bij Lister. “Hier word ik persoonlijk begeleid en kan ik wanneer nodig begeleiding inschakelen. Dit heeft even geduurd want ik was erg gewend het op eigen houtje te moeten doen (of mijn netwerk te gebruiken). Wat het mij heeft opgeleverd is ruimte in mijn hoofd. Door bijna iedere dag met een begeleider te praten kan ik beter relativeren en informatie analyseren. Ik kan nu leren accepteren wat ik niet meer kan (eigenlijk nooit gekund heb) en waar ik mijn focus op kan leggen (wat gezond gedrag is). Doordat ik begeleid woon en niet meer de verantwoordelijkheid heb voor bijvoorbeeld een koopwoning, kan ik mezelf ontwikkelen en ontplooien. Ik kom er nu achter waar mijn kracht ligt: hyperfocussen bij onderwerpen en werk dat ik interessant en leuk vind. Ik heb een ‘ik maak eerst mijn werk af voordat ik naar huis ga’-mentaliteit. Ben dus zeer bevlogen, trouw, loyaal en gemoti-veerd. Dit zijn absoluut kernkrachten die mij helpen weer op eigen benen te leren gaan staan. Dit gaat niet in een dag of een week, maar ik heb nog 2 en een half jaar om weer zelfstandig te kunnen gaan wonen en zelfstandig te kunnen functioneren. Tot die tijd ‘gebruik’ ik de hulp om weer structuur en ritme op te bouwen, om weer onderdeel uit te kunnen maken van de maatschappij. Ik heb nu lieve, trouwe en ‘normale’ vrienden wat zorgt dat ik kan kijken en ervaren hoe zij dingen doen. Deel uitmaken van de maatschappij zorgt voor eigenwaarde en dat is van essentieel belang. Laat de maatschappij zich wat beter verdiepen in de stigma’s rondom autisme en ADHD om erachter te komen dat ‘wij’ ook een rol kunnen spelen en niet worden weggezet als ‘raar’. Dat vind ik mezelf al genoeg.”

tekst: Annemarie van de weert